Press |

Keuzestress na diagnose prostaatkanker

Kiezen voor een operatie, bestraling of de tumor alleen goed in de gaten houden? Patiënten met prostaatkanker moeten vaak zelf een behandeling kiezen, terwijl ze volgens onderzoekers van het AvL en UMC Utrecht niet goed weten wat die keuze inhoudt.

Een prostaatkanker patiënt moet op het moment van diagnose vaak kiezen uit meerdere behandelopties, waarvan er bovendien niet per definitie één ‘de beste’ is. Dat maakt het maken van een keuze moeilijk: elke behandeling heeft zijn eigen bijwerkingen die invloed hebben op het leven van de (ex-)patiënt.

Maar hoe belangrijk die keuze ook is, onderzoekers van de ziekenhuizen Antoni van Leeuwenhoek en UMC Utrecht ontdekten dat veel mannen al een beslissing (moeten) nemen terwijl voor hen onduidelijk is wat de verschillen tussen de behandelingen zijn. Dat moet anders, zegt onderzoekster Marie-Anne van Stam. “Het komt voor dat patiënten met prostaatkanker drie behandelopties krijgen: bestralen, opereren of actief volgen. Ze vragen dan vaak: welke behandeling is de beste? Maar hoewel dat bij andere vormen van kanker wel te zeggen is, is dat bij prostaatkanker niet zo.”

“Als patiënten dan een keuze moeten maken, zijn vooral de bijwerkingen belangrijk. Bij een operatie is de kans op incontinentie en erectieproblemen bijvoorbeeld het grootst, terwijl na bestraling vaker plas- en darmproblemen voorkomen. Dat zijn stevige bijwerkingen, het is belangrijk dat een patiënt zich daarvan bewust is als hij voor een behandeling kiest.”

Actief volgen

De derde optie die patiënten met prostaatkanker kunnen krijgen, is dat ze ‘actief worden gevolgd’: er wordt nog niet direct behandeld, maar de patiënt wordt goed in de gaten gehouden om te kijken of in een later stadium behandeling nodig is.

“Niet iedereen komt voor die optie in aanmerking, maar ook patiënten voor wie dat wel een mogelijkheid is, kiezen daar niet altijd voor”, zegt Van Stam. “Er zijn mannen die zeggen: haal het er maar uit. Anders moet ik steeds weer met spanning wachten op de uitslag van de bloedtest. Daar kan ik niet mee leven.”

Ook denken patiënten nog wel eens dat actief volgen betekent dat een behandeling wordt uitgesteld, maar dat is volgens de onderzoekers niet het geval. Meer dan de helft van de patiënten die deze optie hebben, hoeft nooit geopereerd of bestraald te worden.

Eén van de oorzaken die aan deze keuze stress ten grondslag ligt, is dat een patiënt in één keer veel informatie krijgt, terwijl hij nog moet verwerken dat hij kanker heeft. “In de beperkte tijd waarin artsen en verpleegkundigen de opties met een patiënt moeten doornemen, is dat veel gevraagd”, zegt Van Stam.

 

© 2020, Stichting DUOS, redactie en teksten: Kuip&Ko, website: sbddesign.nldisclaimer   |   log in