Press |

Nierkanker

Jaarlijks krijgen in Nederland zo’n 2500 mensen nierkanker en overlijden er ongeveer 900 mensen aan deze ziekte. Nierkanker ontstaat vooral tussen 65 en 75 jaar, mannen krijgen de diagnose bijna 2 keer vaker: het staat op nummer 9 in de ranglijst van de 10 meest voorkomende vormen van kanker bij mannen. Nierkanker is één van de snelst groeiende vormen van kanker die in het begin zelden klachten geeft en daardoor niet altijd vroegtijdig wordt ontdekt. Pas als de tumor groter wordt, kunnen symptomen optreden zoals bloed in de urine (pijnloze hematurie), pijn in de zij of een voelbare zwelling van de buik. Daarnaast kan het lichaam reageren op de tumor, bijvoorbeeld door:

  • aanhoudende koorts
  • lusteloosheid
  • vermoeidheid (zonder duidelijke reden)
  • nachtzweten
  • gewichtsverlies (zonder duidelijke reden)
  • verlies van eetlust

Voor nierkanker geldt- evenals voor alle vormen van kanker- hoe eerder het wordt ontdekt en behandeld, hoe groter de kans op genezing.

 

Nierkanker binnen DUOS

DUOS, Dutch Uro-Oncology Studygroup, richt zich, zoals de naam al aangeeft, op uro-oncologische aandoeningen. Daartoe behoort ook nierkanker. DUOS heeft bij oprichting in 2011 besloten om prostaatkanker, blaaskanker en zaadbalkanker centraal te stellen in zowel kennisoverdracht (nieuwsberichten en wekelijkse nieuwsbrief) als Forum. Het wetenschappelijk onderzoek richt zich met name op prostaat- en blaaskanker. De afgelopen jaren zijn er echter veel ontwikkelingen geweest bij de behandeling van nierkanker en komen bij DUOS vragen binnen van patiënten met nierkanker. Om de groeiende groep nierkankerpatiënten tegemoet te komen in hun vragen en een kennis- en informatie platform te creëren, heeft DUOS in juli 2019 een Nierkanker Forum opgericht waar eveneens deskundigen vragen zullen beantwoorden. DUOS zal daarnaast met ingang van juli 2019 ook nierkanker nieuwsitems  meenemen op de site en in de, ieder vrijdag verschijnende nieuwsbrief

Verschillende soorten nierkanker

Er zijn veel verschillende soorten nierkanker en die verschillende soorten worden weer onderverdeeld in subtypen. De behandeling is afhankelijk van de soort en het subtype De meest voorkomende soort (9 van de 10 patiënten) is niercelkanker dat ontstaat in de wand van de nierbuisjes die een functie hebben bij het filteren van het bloed. Binnen de niercelkanker zijn verschillende subtypen, zoals heldercellig carcinoom (bij ongeveer 80% van de patiënten), het papillair carcinoom of het chromofoob niercelcarcinoom. Immunotherapie en doelgerichte therapie zijn vooral effectief bij heldercellig niercelcarcinoom. Het papillaire carcinoom (bij circa 11% van de patiënten) wordt onderverdeeld in type 1 en type 2. Het chromofoob carcinoom (bij ongeveer 4% van de patiënten) heeft meestal een gunstig beloop, de kans op uitzaaiingen is gering.

Daarnaast zijn er nog een aantal zeer zeldzame subtypen, zoals:

  • verzamelbuiscarcinoom
  • multiloculair cystisch niercelcarcinoom
  • medullair carcinoom
  • mucineus tubulair en spindelcel carcinoom
  • neuroblastoom-geassocieerd niercelcarcinoom
  • ongeclassificeerd niercelcarcinoom

 

Hierbij extra aandacht voor nierbekkenkanker ofwel pyelumcarcinoom. Pyelumkanker wordt wel nierkanker genoemd, maar ontstaat uit het urotheel (binnenbekleding van het uitscheidingssysteem van de nier) en wordt daarmee gerangschikt  en behandeld als de andere urotheelceltumoren van de urinewegen, waarvan blaaskanker het meest duidelijke voorbeeld is. Pyelum en uretertumoren worden in de Engelse vakliteratuur ‘Upper tract urothelial cell cancers’ genoemd. In tegenstelling tot nierkanker wordt bij uitgezaaide nierbekkenkanker veel meer gebruik gemaakt van chemotherapie, zie daarvoor verder bij blaaskanker.

Wilt u meer weten over de behandeling van pyelumkanker? Kijk dan deze YouTube.

Wilms-tumor

Ieder jaar krijgen zo’n 20 tot 25 kinderen in Nederland een Wilms-tumor in de nier. Het gaat meestal om heel jonge kinderen tussen de 1 en 5 jaar. Sporadisch komt Wilms-tumor voor bij volwassenen. Meestal is er maar 1 tumor, en is dus maar 1 nier aangedaan, maar bij 3 tot 5 op de 100 kinderen zijn beide nieren aangedaan. Een andere naam voor Wilms-tumor is nefroblastoom. Nefro betekent nier. Een blastoom is een tumor die ontstaat in onrijpe cellen.

Uitzaaiingen

Wordt nierkanker niet ontdekt of niet behandeld, dan groeit de tumor door. Eerst in de naastgelegen grote bloedvaten, daarna voorbij het bindweefsel rondom de nier en in de bijnier. De kankercellen kunnen zich uiteindelijk via de lymfeklieren of het bloed verspreiden naar andere delen in het lichaam, zoals de longen, botten en lever. Er ontstaan dan uitzaaiingen (metastasen). Ongeveer 1 op de 7 mensen met nierkanker heeft bij diagnose al uitzaaiingen. Hoe hoger het tumorstadium is bij diagnose, hoe slechter de vooruitzichten. Zo is bij stadium I 1 jaar na de diagnose 97% van de patiënten nog in leven. Na 5 jaar is dit 89%. Bij het  hoogste stadium (Stadium IV) geldt dat 1 jaar na de diagnose 38% van de patiënten nog in leven is. Na 5 jaar is dit 10%.

Risicofactoren

Lange tijd werd roken als de belangrijkste risicofactor beschouwd, maar uit recent onderzoek werd duidelijk dat overgewicht minstens zo belangrijk is.  Daarnaast is hoge bloeddruk een risico factor. Andere risicofactoren zijn minder duidelijk, maar kunnen een rol spelen:

  • Langdurig gebruik van pijnstillers
  • Langdurige dialyse
  • Blootstelling aan bepaalde chemische componenten als asbest, cadmium e.d.
  • Een negroide achtergrond

Daarnaast speelt een erfelijke aanleg een rol. Zo hebben  mensen met de Ziekte van Von Hippel-Lindau (VHL) een grote kans op het krijgen van verschillende goedaardige en kwaadaardige tumoren, onder andere in de nieren. Naast VHL zijn er nog een vijftal erfelijke aandoeningen waarbij DNA veranderingen ontstaan die een rol kunnen spelen bij het ontstaan van nierkanker.  Lees het nieuwsbericht ‘Is nierkanker erfelijk?’ naar aanleiding van een Forumvraag.

Helaas is de overleving van patiënten met nierkanker de laatste jaren nauwelijks verbeterd. Het gaat om + 2% (van 63% naar 65%) in de afgelopen 15 jaar.

Goed om te weten

 

© 2019, Stichting DUOS, redactie en teksten: Kuip&Ko, website: sbddesign.nldisclaimer   |   log in